Диоскураа рыԥшаҳәаҿы Идырым асолдаҭ ибаҟа амҵан ашәҭшьыҵәрақәа шьҭарҵеит ахада ихаҭыԥуаҩ Беслан Бигәаа, аԥыза-министр Владимир Делба, Жәлар Реизара аиҳабы Лаша Ашәба, Аԥсны иҟоу Урыстәыла ацҳаражәҳәаҩ Михаил Шургалин, Ахада Иусбарҭа анапхгаҩы Беслан Ешба, Жәлар Реизара адепутатцәа, Аиҳабыра, аруаа, ауаажәларра рхаҭарнакцәа, астудентцәеи ашколхәыҷқәеи.

Иахьа Аԥсны инхоит Аџьынџьтәылатәи еибашьра Дуӡӡа аветеранцәа аа-ҩык , Аџьынџьтәылатә еибашьра ду афронтқәа рҿы еибашьуан 55 нызқьҩык инареиҳаны ҳџьынџьуаа.

17,5 нызқьҩык инареиҳаны аибашьраҿы иҭахеит. Аԥснынтәи 23-ҩык «Асовет Еидгыла Афырхаҵа» ҳәа ахьӡ рыхҵан.

Уаҟа ицәыргоуп 1941-1945 шықәсақәеи аибашьра ашьҭахьтәи ирыҵаркуа асовет политикатәи арратәи плакатқәа, иара убас афотоҭыхыҩ, арежиссиор Ибрагим Ҷкадуа иколлекциа аҟынтәи Аџьынџьтәылатә еибашьра ду иазку афильмқәа ркиноафишақәа.

«Аџьынџьтәылатә еибашьра ду иазку аҭоурыхтәи атематикатәи материалқәа СССР лассы-лассы ателехәаԥшрала иддырбон. Маҷ-маҷ еидыскылеит  аматериал,  аблокада аамҭа  иазкыз афильмқәагьы налаҵаны. Уаанӡа сколлекциа аҟынтәи аусумҭақәа ӡырыргахьан. Уажәы сколлекциа хасырҭәааит, уи иахылҿиааит зымҽхак ҭбаау ацәыргақәҵа», –  ҳәа Аԥсныпресс  акорреспондент изеиҭеиҳәеит Ҷкадуа.

Аԥсны иҟоу «Москва аҩны» адиректор Александр Бигәаа ацәыргақәҵа иуникалтәуп ҳәа ахиҳәааит.

Бигәаа гәахәарыла иазгәеиҭеит ацәыргақәҵаҿы аҿар рхыԥхьаӡара шырацәоу. Иара игәаанагарала аекспозициа аҿар уи аепоха иаҵанакуа афильмқәа ирыхәаԥшырц азы агәазыҳәара рызцәырнагоит.

«Уи акраҵанакуеит, избанзар ҳаамҭазтәи абиԥара ирымаӡам алшара   ишиашоу аветеранцәа ирыҿцәажәартә, рҭоурыхқәа раҳартә еиԥш», – ҳәа инаҵшьны иазгәеиҭеит иара.

Ацәыргақәҵа аартра иалахәын: акультура аминистр Даур Ақаҩба, адәныҟатәи аусқәа рминистр Олег Барцыц, уи ихаҭыԥуаҩ Одиссеи Бигәаа, аекономика аминистр Ҭеимураз Амқәаб, Аԥсны иҟоу Урыстәыла ацҳаражәҳәаҩ Михаил Шургалин, ауаажәларратә усзуҩцәа, ашколхәыҷқәа, урҭ рырҵаҩцәа.

Ауснагӡатә еиҿнакааит Аҟәа иҟоу «Москва аҩны», Москва Аиҳабыреи, Москва ақалақь адәныҟаекономикатәи жәларбжьаратәи аимадарақәа Рдепартаменти, Москватәи аџьынџьуаҩ иҩныи рыцхыраара иабзоураны.

«Аредакци иамоу атрадициақәа аԥхьаҩцәеи амилаҭтә литература абзиабаҩцәеи ибзианы ирдыруеит. Ари 70 шықәса инеиԥынкыланы аԥсышәала мацара иҭыҵуа журнал хадоуп», — ҳәа инаҵшьны иазгәеиҭеит Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла ахантәаҩы Вахтанг Аԥҳазоу.

Ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла иаҵанакуа аҭыжьымҭаҿы еиуеиԥшым аамҭақәа рзы аус руан аԥсуа интеллигенциа рхаҭарнакцәа аӡәырҩы.

«Ажурнал аредактор хадас акыр шықәса инеиԥынкыланы аус иуит ҳҩыза Анатоли Лагәлаа. Иара иусура анаҩсангьы, Аԥсны алитературатә ԥсҭазаара далахәын, аҩымҭа ссирқәа аԥиҵон», - ҳәа ациҵеит Аԥҳазоу.

Ҷыҭанаа икандидатура алхын ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла алахәылацәа рыбжьыҭирала.

«Иҩымҭақәа реизга ҭыҵхьеит, иазыԥхьагәаҭоуп даҽакгьы аҭыжьра. Уи ихаҭыԥуаҩыс далхын аредактура аус аҿы аԥышәа змоу апоетесса, апублицист Заира Ҭҳаиҵыкә», — ҳәа инаҵшьны иазгәеиҭеит Аԥҳазоу.

Ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла анапхгаҩцәеи, иара убас ажурналқәеи агазеҭқәеи рредактор хадацәеи шьақәдырӷәӷәоит хәышықәса рахь знык имҩаԥысуа аизара ду аҿы ҳәа азгәеиҭеит иара. Анаҩстәи аизара ду азгәаҭоуп 2027 шықәсазы.

Ажурнал «Алашара» аредактор хада, ашәҟәыҩҩы Анатоли Лагәлаа иԥсҭазаара далҵит ҳазҭоу ашықәс жәабранмза 15 рзы.

Аинар Ҷыҭанаа диит 1999 шықәса нанҳәамза аказы, Очамчыра араион Баслахә ақыҭан.

Далгеит Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет афилологиатә факультет, ажурналистика аҟәша.

2019 шықәсазы аԥсышәала иҭижьит ажәеинраалақәа реизга «Иҵәахыз амаӡа». Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла далоуп 2022 шықәса раахыс.

Лаҵарамза 8 рзы 85 шықәса ихыҵит Аԥсны иналукааша аҳәынҭқарратәи аҭҵаарадырратәи усзуҩ, аҭоурыхҭҵааҩ, археолог, Аԥсны Иреиҳаӡоу Асовет адепутат Иури Николаи-иԥа Воронов (лаҵарамза 8, 1941 ш. - цәыббрамза 11, 1995 ш.).

Аԥсны ахада ихаҭыԥуаҩ Беслан Бигәаи, аԥыза-министр Владимир Делбеи, ахада Иусбарҭа анапхгаҩы Беслан Ешбеи, Аиҳабыреи, Жәлар Реизара  адепутатцәеи, аҭҵаарадырратә уаажәларра ахаҭарнакцәеи, аҵарауаҩ иуацәеи иҭынхацәеи, Иури Воронов ихьӡ зху абжьаратә школ №3 аҵаҩцәеи  ашәҭшьыҵәрақәа шьҭарҵеит Аԥсны Аҳәынҭқарратә музеи аԥхьа иҟоу инышәынҭраҿы.

Асасцәа бзиала шәаабеит ҳәа раҳәо, Аҟәа ақалақь ахада дазааҭгылеит  Аԥсни Башкириеи раҳҭнықалақьқәа шықәсырацәалатәи иҵоуроу русеицура. Иара асас иҭабуп ҳәа леиҳәеит Башкириа аҟәатәи аԥшаҳәа аиҭашьақәыргылара иахьалахәу азы.

«Ҳара иҭабуп ҳәа шәаҳҳәоит иҟашәҵо адгыларазы. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраани аибашьра ашьҭахь раԥхьатәи ашықәс уадаҩқәа раани Башкириа иаҳнаҭоз ацхыраара ахаангьы иаҳхашҭӡом»,- иҳәеит Агрба.

Иара убасгьы, дазааҭгылеит аҟәатәи аколоннада аҩыза Уфа ишдыргылази Аԥсни Башкириеи рыбжьара аҳаиреимадара аус аруреи ртәы.

Маргарита Болычевагьы иазгәалҭеит Аԥсни Башкириеи еидызҳәало аҳаиреимадара аҵак ду шамоу.

«Ҳара раԥхьатәи ареис ала Аҟәаҟа ҳааит. Уаанӡа Уфа аҳаирплан уҭаланы х-сааҭк рала Аҟәа аҟалара залымшозшәа убон. Ҳандуцәеи ҳабдуцәеи зызхьуаз иахьа аҟалара алыршахеит  Аԥсны ахадеи ҳара ҳхадеи рыбзоурала. Ҳгәыӷуеит ари ареис ҳусеицура аҿиара иацхраап ҳәа», - лҳәеит Болычева.

Агрбеи Болычевеи алацәажәеит Башкортосҭан еиҭашьақәнаргыло Диоскураа рыԥшаҳәа ахәҭаҿы аусурақәа рымҩаԥысшьа атәы.

Абри атәы иҳәеит Аҟәа ахада Ҭемыр Агрба ауаажәларратә проектқәа рзы Урыстәыла Ахада Иусбарҭа аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Александр Журавскии иареи аԥсуа телехәаԥшреи амедиаагентра Sputnik Аԥсни аинтервиу анеицарҭоз.

Аҭӡы ачаԥага хаҳә анамырхуаз иааԥшит урҭ шьаҭанкыла аиҭашьақәыргылара шырҭаху. Иара убасгьы, ақәаршҩытә коллекторқәеи анџьныртә инфраструктуреи нап рылактәхеит. «Имҩаԥгатәхаз арҭ аусурақәа апроект-харџьынҵатә шәҟәы аԥсахрақәа алагалареи Урыстәылатәи Афедерациаҿы агәаҭара ҿыцны ахысреи аҭаххеит. Жәаҳәарада, абарҭқәа зегьы аусурақәа рымҩаԥысшьа ианыԥшуеит, – иҳәеит Агрба, - Лассы-лассы иауа ақәагьы, аусура ацашьаҿы аԥсахрақәа аланагалоит».

Аха ақалақь ахада иажәақәа рыла, аусурақәа рхыркәшара аҿҳәара рацәаны иԥсаххом. Есымза иазыԥхьагәаҭоуп аԥшаҳәа ахәҭа ҿыцқәа гәырӷьарала раартра. Уажәы аусурақәа мҩаԥысуеит Идырым Асолдаҭ ибаҟа аҿаԥхьа иҟоу апарк аҿы. Аҟәатәи аҳаирбаӷәаза аԥаразоужьра иабзоураны абаҟа ахаҭа аиҭашьақәыргылара хыркәшоуп, апарк иадҳәалоу аусурақәа ракәзар, ихыркәшахоит лаҵарамза анҵәамҭазы.

Аҭагылазаашьа уадаҩуп археологиатә ԥшаарақәа ахьымҩаԥысуа Диоскураа рыԥшаҳәа аҭоурыхтә ҭыԥ аҿы. «Уи акраҵанакуеит ҳақалақь азы, ҳҭоурых азы. Ари архитектуратә баҟоуп, археологцәа ажрақәа мҩаԥыргоит, иуникалтәу артефактқәа рыԥшаауеит»,- ҳәа азгәеиҭеит Агрба. Аҵарауаа – аҭоурыхҭҵааҩцәеи археологцәеи иҟарҵаз аҳәарала иӡбоуп аамҭалатәи амҩасра ҟарҵарц абаа аҵакыра аҟынтәи, археологцәа аԥхын аусуразы алшара рырҭарц азы.

Александр Журавски иазгәеиҭеит аиҭашьақәыргылара ашьҭахь аԥшаҳәа аҳҭнықалақь ауааԥсыра рыбжьы зырҭоз ахаҿра иақәшәо ишыҟало. Аԥшаҳәа аҭоурыхтә ԥшра адагьы еиқәырхахоит аԥсабаратә ландшафт. Аԥшаҳәа аиҭашьақәыргылара алыршахеит Урыстәыла арегионқәеи, урыстәылатәи абизнеси, иара убас аԥснытәи анаплакыҩцәа рыцхыраара иабзоураны.

Уи аилазаараҿы иҟоуп асоциалтә политикеи, аџьеи, агәабзиарахьчареи, адемографиеи, аибашьра аветеранцәеи аинвалидцәеи русқәеи рзы аилак ахантәаҩы Рашида Аиба, адепутатцәа Дмитри Маршьан, Нарсоу Салаҟаиа, Демур Гогьиа, Асҭамыр Џьопуа.

Владимир Путин иааԥхьарала Аԥсны Ахада Бадра Гәынба дрылахәхоит Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду ааны игаз Аиааира 81 шықәса ахыҵра иазку аныҳәатә усмҩаԥгатәқәа. Абри атәы аанацҳауеит Аԥсны Ахада ипресс-маҵзура.